The Butler: Amerikaanse burgerrechten, geschiedenis en emotie in een fantastisch geheel

De geschiedenis van Amerika is zowel fascinerend als aangrijpend. Dit heb ik de laatste tijd steeds meer beseft naarmate ik druk bezig was met leren voor mijn meest recente geschiedenistoets die over dit onderwerp ging. Het is tegenwoordig onbegrijpelijk hoe de segregatie in de VS er aan toe ging tot diep in de jaren 80. Er zijn miljoenen verhalen over het verzet van de zwarte gemeenschap tegen de discriminatie en ze zijn allemaal even interessant en aangrijpend. Zo is het ook het geval met de film The Butler. Het verhaal is uniek en voelt als een levensecht portret van een man die niet alleen door zijn functie maar ook door zijn eigen situatie de wereld ziet. Hoewel het losjes gebaseerd is op het leven van Eugene Allan verteld The Butler een uniek verhaal dat zonder twijfel één van de beste films van 2013 is.  

In The Butler volgen we het leven van Cecil Gaines  gespeeld door Forest Whitaker. Hij groeit op als een jochie op één van de vele katoen plantages in het zuiden. En naarmate zijn leven vordert volgen we hem terwijl hij carrière maakt als een dienaar, en later als butler, voor het Witte Huis. Als butler krijgt hij veel mee over de politieke onrust in de VS tijdens de burgerrechtenbeweging van de jaren 50, 60 , 70 en 80. Hij raakt hier steeds meer in verzeilt als zijn zoon steeds politiek actiever wordt en zich verzet tegen de gevestigde orde. Hoewel dit een fictioneel historisch drama is voelt het toch levensecht aan. Cecil vertelt het hele verhaal als een flashback en we volgen hem ook terwijl hij allerlei historische gebeurtenissen meemaakt uit de burgerrechtenbeweging. Denk hierbij aan het beleid van Eisenhouwer, de moord op Marten Luther King en de moord op J.F. Kennedy. We zien hoe dicht hij bij deze gebeurtenissen staat. Niet alleen omdat hij het mee krijgt tijdens de vergaderingen van de president maar ook omdat hij een zoon heeft die actief is in de burgerrechten beweging. De relatie tussen Cecil en zijn familie is waar de kern van de film ligt. Zijn connectie met zijn familie is niet altijd even goed, mede door zijn werk en de beslissingen van zijn oudste zoon. Het zorgt voor aangrijpend drama en emotionele scènes tussen hem en zijn familie. 

Naast de kracht van het verhaal is er de ongelofelijke cast die werkelijk alles geeft wat ze in huis hebben en de rollen fantastisch vertolken. Robin Williams als president Eisenhouwer, Allan Rickman als president Ronald Regan en James Marsden als J.F Kennedy spelen ieder een geloofwaardige president, die niet precies weten wat ze aan moeten met problemen in hun eigen land. Maar het blijft niet alleen bij de grote presidenten. Forest Whitaker steelt de show als Cecil Gaines. We leren hem kennen van jongs af aan en we volgen hem naarmate hij steeds ouder wordt. Hij is onze oren en ogen in het witte huis. Daarnaast is er zijn vrouw Gloria gespeeld door Oprah Winfrey. En ja ik heb een groot aantal grappen gemaakt terwijl ik in de zaal zat over Oprah. Ik had nooit gedacht dat iemand als Oprah bij mij een indruk had kunnen maken. Maar ze maakte niet alleen indruk. Oprah bracht deze film naar een hoger niveau. Ze was ongelofelijk in deze film als de emotionele helft van Cecil’s leven. Door haar geweldige acteerwerk begrijpen we wat ze doet en waarom ze dat doet. Ze heeft niet altijd een leuk leven met haar man die niets mag loslaten over zijn werk en ook altijd bezig is met zijn werk. We zien haar samen ouder worden met Cecil. Het lijkt op een langer durend proces uit de film “Up” van Pixar en dat is één van de grootste complimenten die ik kan geven.
Als Oprah voor haar rol geen Oscar wint ben ik zeker teleurgesteld. Deze rol is ongelofelijk sterk neergezet en ik was oprecht geïnteresseerd in haar verhaal. De overige rollen worden ook goed gespeeld en neergezet door de andere acteurs. Je blijft de hele film de karakters goed volgen en geïnteresseerd in hun verhaal. Mede dankzij het einde blijf je met een goed gevoel achter en de conclusie voelt aan als de perfecte afsluiter voor deze film.

Toch is de film net niet helemaal fantastisch. Sommige karakters worden net iets te kort neergezet om echt een indruk te maken en zijn er alleen om het verhaal vooruit te helpen. Zo krijgen we meer korte cameo’s van bepaalde presidenten, zoals Eisenhouwer of Kennedy, dan volwaardige rollen. Het is begrijpelijk want dit is Cecil’s verhaal en niet dat van de leiders van die tijd. Desondanks is het jammer dat bepaalde historische gebeurtenissen niet heel duidelijk worden uitgelicht. Waar was de mars op Washington DC van Marten Luther King? Of was dit niet belangrijk genoeg voor de burgerrechtenbeweging? Wat ook erg afleidend werkt is het feit dat alle historische toespraken van de presidenten opnieuw zijn gefilmd met de acteurs. Het valt op omdat de speeches van onder andere Kennedy en Johnson anders aanvoelen. Doordat we een acteur de speech zien houden worden we uit de ervaring gehaald en dit doet afbreuk aan de geloofwaardigheid van het verhaal. En als laatste raad ik iedereen ten zeerste af om het verhaal van Cecil als feit aan te nemen. Het echte verhaal van Eugene Allan is echt interessant maar het verhaal uit deze film is duidelijk losjes gebaseerd op zijn leven. De film neemt een zeer geromantiseerde aanpak op zijn verhaal.
En dat is niet slecht, alleen komen sommige historische feiten hierdoor niet goed overeen met de werkelijkheid. Maar deze minpunten vallen in het niets in vergelijking met de film als een geheel.

The Butler wordt zonder twijfel één van de grote Oscar winnaars van 2013. De film heeft ongelofelijk acteerwerk, een meeslepend verhaal en laat een paar van de belangrijkste gebeurtenissen in de Amerikaanse geschiedenis zien door de ogen van een eenvoudige butler. De karakters werken goed mee, de film zit strak in elkaar en het is een geweldige feel good film die ondanks het Amerikaanse patriottisme toch door iedereen kan worden gewaardeerd. Deze film is wat de film “Lincoln” vorig jaar had moeten zijn. Niet langdradig en constant door gaan op de politieke aspecten, maar eerder het vertellen van een persoonlijk verhaal door de ogen van iemand die de wereld in die tijd op een andere manier zag. Ik raad deze film zeker aan voor iedereen die houd van een goede feel good film. Dit is de film om de lange kerstavonden mee door te komen.

The Butler krijgt een 9 / 10. De film zet geweldig acteerwerk naast een meeslepend verhaal dat iedereen kan waarderen. Zelfs zonder dat je alles weet van de politieke achtergrond is The Butler één van de beste films van dit jaar en gaat zonder twijfel kans maken op meerdere  prijzen.

DFTBA!

Willem Hilhorst